Jak przejść na ryczałt w 2026 r.? Praktyczny przewodnik po zmianie formy opodatkowania

- Jakie terminy obowiązują w przypadku zmiany formy opodatkowania na ryczałt?
- Konsekwencje spóźnionego lub błędnego zgłoszenia zmiany formy opodatkowania
- Jak przejść na ryczałt z innej formy opodatkowania?
- Krok po kroku: jak zaktualizować wniosek CEIDG-1 przy zmianie formy opodatkowania?
- O czym należy pamiętać przy zmianie formy opodatkowania?
- Korzyści i ryzyka zmiany formy opodatkowania na ryczałt
Przejście na ryczałt ewidencjonowany z innych form opodatkowania jest możliwe zarówno na początku roku podatkowego (do 20 stycznia), jak i w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej (do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu). Zmiana wymaga złożenia odpowiedniego oświadczenia do naczelnika urzędu skarbowego oraz aktualizacji wpisu w CEIDG-1 lub KRS.
Jakie terminy obowiązują w przypadku zmiany formy opodatkowania na ryczałt?
Przestrzeganie terminów to absolutna podstawa przy zmianie formy opodatkowania.
Terminy dla nowych przedsiębiorców
Jeśli dopiero zakładasz działalność gospodarczą, masz czas do 20. dnia następnego miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu na złożenie oświadczenia o wyborze formy opodatkowania w formie ryczałtu. To kluczowy termin wynikający z Ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Szczegółowe informacje o tym, kiedy można przejść na ryczałt, znajdziesz tutaj: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/podatki/kiedy-mozna-przejsc-na-ryczalt.
Terminy dla działających firm
Przedsiębiorcy prowadzący już działalność mogą zmienić formę opodatkowania na ryczałt:
- do 20 lutego roku podatkowego – jeśli chcesz rozliczać się ryczałtem od początku roku;
- w trakcie roku – do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w danym roku (dotyczy przedsiębiorców wznawiających i otwierających działalność w trakcie roku).
Jeśli pierwszy przychód z tytułu prowadzenia własnego biznesu masz w grudniu, to zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami musisz wysłać zgłoszenie o zmianie formy opodatkowania do końca grudnia.
Konsekwencje spóźnionego lub błędnego zgłoszenia zmiany formy opodatkowania
Przekroczenie terminu na zgłoszenie zmiany formy opodatkowania może mieć poważne konsekwencje na gruncie podatkowym i administracyjnym.
Skutki podatkowe:
- konieczność rozliczania się według dotychczasowej formy przez cały rok podatkowy;
- brak możliwości przejścia na ryczałt w trakcie roku;
- odsetki od zaległości podatkowych przy nieprawidłowych rozliczeniach.
Skutki administracyjne:
- kary finansowe za nieprawidłowe prowadzenie ewidencji;
- problemy z weryfikacją statusu podatkowego podczas kontroli;
- komplikacje przy składaniu JPK i innych obowiązkowych sprawozdań.
Skutki w wysokości składki zdrowotnej:
- brak możliwości zastosowania korzystniejszych stawek rocznych;
- utrata preferencyjnych warunków odliczenia składki w rozliczeniu rocznym;
- konieczność dopłaty różnic do ZUS (wraz z odsetkami za zwłokę).
Jak przejść na ryczałt z innej formy opodatkowania?
Procedura zmiany formy opodatkowania składa się z kilku kroków.
- Sprawdź, czy Twoja działalność kwalifikuje się do ryczałtu – nie wszystkie rodzaje działalności mogą z niego korzystać.
- Złóż aktualizację CEIDG-1 wskazując ryczałt jako formę opodatkowania.
- Wyślij wniosek w terminie: do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym masz pierwszy przychód.
- Dostosuj ewidencję do wymogów ryczałtu – prowadź uproszczoną ewidencję przychodów.
Krok po kroku: jak zaktualizować wniosek CEIDG-1 przy zmianie formy opodatkowania?
Aktualizacja danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej to najważniejszy element procedury. Oto dokładna instrukcja:
1. Przygotuj niezbędne dane:
- NIP i REGON Twojej firmy;
- dostęp do profilu zaufanego, e-dowodu lub podpisu kwalifikowanego;
- informację o wybranej stawce ryczałtu dla Twojej branży.
2. Zaloguj się do systemu CEIDG:
- wejdź na stronę biznes.gov.pl;
- wybierz „Zaloguj się” używając preferowanej metody uwierzytelnienia;
- przejdź do sekcji „Moja firma”.
3. Wypełnij wniosek o zmianę:
- wybierz formularz „wniosek o zmianę wpisu do CEIDG”;
- kliknij „Zmień dane w CEIDG”;
- w sekcji „Dane podatkowe” znajdź pole „Forma opodatkowania”;
- zmień na „Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych”.
4. Po wysłaniu CEIDG-1 otrzymasz Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) — zachowaj je jako dowód zgłoszenia.
Wybierz odpowiednią stawkę ryczałtu dla swojej działalności:
| Stawka | Rodzaj działalności |
|---|---|
2% |
Sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych z własnych upraw/hodowli (w określonych przypadkach). |
| 3% | Działalność handlowa (sprzedaż towarów), gastronomia bez sprzedaży alkoholu powyżej 1,5%, usługi w zakresie handlu. |
| 5,5% | Działalność wytwórcza, roboty budowlane, przewóz ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton. |
| 8,5% | Większość usług, w tym najem prywatny do limitu 100 000. |
| 10% | Przychody z odpłatnego zbycia praw majątkowych lub nieruchomości będących środkami trwałymi w firmie (o ile sprzedaż jest związana z działalnością gospodarczą). |
| 12% | Wybrane usługi IT, w tym doradztwo w zakresie oprogramowania, usługi związane z oprogramowaniem i bazami danych, usługi przetwarzania danych czy administrowanie stronami internetowymi. |
| 12,5% | Przychody z tytułu: najmu prywatnego (po przekroczeniu limitu 100 000 zł przychodu). |
| 15% | Przychody ze świadczenia usług: hotelarskich, związanych z zakwaterowaniem (PKWiU 55), turystycznych (PKWiU 79), finansowych i ubezpieczeniowych (PKWiU K), wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych, usług detektywistycznych i ochroniarskich, a także z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli podatnik nie spełnia warunków do opodatkowania niższymi stawkami. |
| 17% | Przychody ze świadczenia niektórych usług niematerialnych, m.in. w zakresie: opieki zdrowotnej (dział PKWiU 86), architektonicznych i inżynierskich (dział PKWiU 71), specjalistycznego projektowania (dział PKWiU 74), usług prawnych, rachunkowo-księgowych i doradztwa (z wyłączeniem doradztwa rolniczego). |
O czym należy pamiętać przy zmianie formy opodatkowania?
Zmiana na ryczałt to nie tylko formalności. Musisz uwzględnić szereg aspektów praktycznych i finansowych.
Zasada odliczania: Przy ryczałcie możesz odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu (nie od podatku!).
Przykład: Jan Kowalski świadczy usługi informatyczne (stawka ryczałtu 8,5%). Jego miesięczny przychód to 15 000 zł.
Segment 1: bez odliczenia składki zdrowotnej.
- Przychód miesięczny: 15 000 zł
- Podstawa opodatkowania (bez odliczenia składki): 15 000 zł
- Podatek ryczałtowy (8,5%):
- 15000×8,5% = 1275 zł
- Składka zdrowotna (założenie: pierwszy próg, np. 419,46 zł): 419,46 zł
- Łączne obciążenie miesięczne (podatek + składka): 1 275 zł + 419,46 zł = 1 694,46 zł
Segment 2: z odliczeniem składki zdrowotnej.
- Przychód miesięczny: 15 000 zł
- Odliczenie 50% składki zdrowotnej od przychodu:
- 419,46×50% = 209,73 zł
- Podstawa opodatkowania po odliczeniu: 15 000 zł - 209,73 zł = 14790,27 zł
- Podatek ryczałtowy (8,5%) po odliczeniu: 14790,27×8,5% ≈ 1257,17 zł
- Łączne obciążenie miesięczne (podatek + składka): 1 257,17 zł + 419,46 zł = 1 676,63 zł
Korzyści i ryzyka zmiany formy opodatkowania na ryczałt
Główne korzyści przejścia na ryczałt
Uproszczenia administracyjne:
- minimalna księgowość – tylko ewidencja przychodów;
- brak obowiązku ujmowania kosztów w rozliczeniu podatkowym;
- prostsza obsługa podatkowa – możliwość samodzielnego rozliczania;
- niższe koszty obsługi księgowej (oszczędność 200–500 zł miesięcznie).
Korzyści finansowe:
- przewidywalność obciążeń – stała stawka podatku;
- często niższe opodatkowanie niż przy zasadach ogólnych (zależnie od branży – faktem jest jednak, że ryczałt jest korzystniejszy głównie przy niskich kosztach uzyskania przychodu);
- możliwość odliczenia 50% składki zdrowotnej od przychodu;
- brak progresji podatkowej – korzystne przy wysokich dochodach.
Główne ryzyka i ograniczenia
Brak możliwości odliczania kosztów:
- nie odliczysz kosztów prowadzenia działalności;
- nawet przy wysokich kosztach płacisz podatek od przychodu;
- niekorzystne dla działalności o wysokich kosztach (np. handel – marża 10-20%).
Ograniczenia w rozwoju:
- limit przychodów 2 mln euro;
- wykluczenie niektórych branż;
- problemy przy pozyskiwaniu finansowania (banki wolą KPiR).
FAQ – najczęściej zadawane pytania o przejście na ryczałt
Polecamy
- Jak samodzielnie rozliczać ryczałt?czas czytania11minuty21.12.2022Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest coraz częściej wybieraną formą opodatkowania przedsiębiorstw. Sprawdź, dlaczego tak jest!
- Jak obliczyć ryczałt? Instrukcja dla przedsiębiorcówczas czytania6minuty25.10.2023Zastanawiasz się nad formą opodatkowania? Przeczytaj artykuł i dowiedz się, czym wyróżnia się ryczałt i jak obliczyć podatek od ryczałtu.
- Ryczałt za nadgodziny – jak go obliczyć?czas czytania6minuty25.01.2024Dowiedz się, jak obliczyć ryczałt za nadgodziny i jakie są terminy jego wypłaty. Opowiadamy też, dla kogo jest przeznaczony oraz jak jest uregulowany prawnie.
- Mały ZUS Plus a ryczałt – jak to działa?czas czytania5minuty25.03.2025Mały ZUS Plus to ulga pozwalająca na opłacanie niższych składek na ubezpieczenia społeczne. Czy można skorzystać z niej na ryczałcie? Odpowiedź znajdziesz w naszym artykule!
- Kiedy można przejść na ryczałt? Jak i do kiedy zgłaszać zmianę formy opodatkowania?czas czytania7minuty25.07.2024Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to popularna forma opodatkowania. Dowiedz się, kiedy możesz na nią przejść.
- Ryczałt – do jakiej kwoty można z niego korzystać?czas czytania3minuty17.10.2023Ryczałt jest często wybieraną formą opodatkowania, która wiąże się jednak z pewnymi ograniczeniami. Jednym z nich jest limit przychodów.
