Składka zdrowotna na ryczałcie – ile wynosi w 2026 r.?

Wysokość miesięcznej składki zdrowotnej na ryczałcie w 2026 roku zależy od rocznego przychodu. Jeśli nie przekracza on 60 000 zł, to składka wynosi 498,35 zł, dla przychodów od 60 000 zł do 300 000 zł to 830,58 zł, a przy przychodach powyżej 300 000 zł: 1 495,04 zł. Składki są obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał roku poprzedniego, a to wyniosło w 2025 r. 9 228,64 zł brutto. Szczegółowe wyjaśnienia na temat rozliczeń składki zdrowotnej na ryczałcie znajdziesz poniżej.

Składka zdrowotna dla ryczałtowców w różnych progach

W przypadku ryczałtu stawki zdrowotne wyliczane są na podstawie średniego wynagrodzenia w czwartym kwartale oraz wysokości rocznego przychodu. Oficjalne obwieszczenie w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale danego roku jest publikowane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Kwota ogłoszona w styczniu (za IV kwartał roku ubiegłego) jest bazą do obliczenia podstawy wymiaru składek zdrowotnych dla ryczałtowców na cały bieżący rok kalendarzowy. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw automatycznie powoduje proporcjonalny wzrost kwot składek zdrowotnych dla ryczałtowców w nowym roku kalendarzowym.

Jeśli jesteś dopiero na początku swojej biznesowej drogi, sprawdź, co musisz wiedzieć o otwarciu działalności i kompleksowo przygotuj się do procesu z naszą checklistą i infografiką. W szybkiej rejestracji firmy pomoże Ci nasz intuicyjny wniosek wzbogacony o objaśnienia interaktywnego asystenta. Możesz wypełnić go samodzielnie w dogodnym dla siebie czasie lub skorzystać z pomocy księgowej od ING. Wybierz wygodną dla siebie ścieżkę założenia działalności na Firmove.pl i zacznij realizować swoje biznesowe plany. 

Jaka jest wysokość składek zdrowotnych na ryczałcie?

Stawka składki zdrowotnej na ryczałcie wynosi 9% podstawy wymiaru. W przeciwieństwie do skali podatkowej czy podatku liniowego (gdzie podstawą wymiaru jest dochód), ryczałtowcy opłacają składkę zryczałtowaną, której podstawa wymiaru kształtuje się inaczej w zależności od wysokości rocznego przychodu (pomniejszonego o zapłacone składki społeczne). Istnieją trzy podstawy wymiaru składek dla trzech grup przychodów:

• do 60 000 zł podstawą wymiaru składek jest 60% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku ubiegłego, czyli w 2026 r. 5 537,18 zł. To oznacza, że przedsiębiorcy, którzy osiągnęli przychód nie większy niż 60 000 zł płacą składkę w wysokości 498,35 zł miesięcznie (5 537,18 x 9%);
• pomiędzy 60 000 zł a 300 000 zł podstawą wymiaru składek jest 100% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku ubiegłego, czyli w 2026 r. 9 228,64 zł. To oznacza, że przedsiębiorcy, którzy osiągnęli przychód większy niż 60 000 zł, ale mniejszy niż 300 000 zł płacą składkę w wysokości 830,58 zł miesięcznie (9 228,64 zł x 9%);
• powyżej 300 000 zł podstawą wymiaru składek jest 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku ubiegłego, czyli w 2026 r. 16 611,55 zł. To oznacza, że przedsiębiorcy, którzy osiągnęli przychód większy niż 300 000 zł płacą składkę w wysokości 1 495,04 zł miesięcznie (16 611,55 zł x 9%).

W jaki sposób płacić składkę zdrowotną na ryczałcie?

Na ryczałcie masz do wyboru dwie metody ustalania wysokości miesięcznej składki zdrowotnej:

• Rozliczenia na podstawie aktualnych przychodów – dotyczą przedsiębiorców, którzy nie mogą lub nie chcą korzystać z metody uproszczonej. W tej metodzie przychody liczysz narastająco od początku roku. W miesiącu, w którym Twoje przychody (pomniejszone o zapłacone składki społeczne) przekroczą 60 000 zł lub 300 000 zł, musisz zapłacić wyższą składkę za ten miesiąc oraz za każdy kolejny, aż do końca roku.

Po zakończeniu roku (w terminie do 20 maja roku kolejnego) składasz rozliczenie roczne z DRA za kwiecień. Jeśli w trakcie roku doszło do przekroczenia 60 000 zł lub 300 000 zł przychodu, musisz dopłacić różnicę między zapłaconymi składkami a składką należną za cały rok według ostatecznego progu, który Cię obowiązuje.

• Metoda uproszczona (na podstawie przychodów z roku ubiegłego) – możesz z niej skorzystać tylko wtedy, gdy przez cały poprzedni rok kalendarzowy była przez Ciebie prowadzona działalność gospodarczą opodatkowana ryczałtem, skalą podatkową lub podatkiem liniowym.

W ramach tej metody przez cały rok płacisz stałą kwotę miesięczną, która odpowiada progowi przychodów osiągniętych przez Ciebie w poprzednim roku. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, ponieważ zapewnia pełną przewidywalność kosztów – niezależnie od tego, ile zarobisz, Twoja miesięczna składka się nie zmieni.

W metodzie także musisz dokonać rozliczenia rocznego do 20 maja kolejnego roku. Jeśli Twój realny przychód za dany rok okaże się wyższy i przekroczy próg, według którego była ustalona podstawa wymiaru składek, konieczne będzie dopłacenie różnicy w rozliczeniu. 

Co zrobić w przypadku przekroczenia progu przychodowego?

Jeśli w ciągu roku Twoje przychody (pomniejszone o zapłacone składki społeczne) przekroczą 60 000 zł lub 300 000 zł, musisz zacząć opłacać składkę w wyższej wysokości (właściwej dla danej grupy przychodów), począwszy od miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenie. 

Dodatkowo po zakończeniu roku, masz obowiązek dokonać wyrównania składek za miesiące poprzedzające przekroczenie w ramach rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Korektę tę wykazuje się w deklaracji ZUS DRA lub ZUS RCA składanej za kwiecień roku następnego (czyli do 20 maja). Kwotę wynikającą z wyrównania należy wpłacić na mikrorachunek podatkowy w terminie płatności składek za kwiecień.

Przykładowe obliczenia składki zdrowotnej na podstawie aktualnych przychodów i według metody uproszczonej

Aby lepiej zrozumieć mechanizmy obu metod, przyjrzyjmy się przykładowym scenariuszom.

Załóżmy, że Twój przychód w sierpniu przekroczył 60 000 zł, a łącznie na koniec roku wyniósł 100 000 zł.

Wpłaty w trakcie roku: 

• od stycznia do lipca (7 miesięcy): Przychód narastający był niższy niż 60 000 zł, więc składka wynosiła 498,35 zł miesięcznie.

Suma: 7 × 498,35 zł = 3 488,45 zł

• od sierpnia do grudnia (5 miesięcy): W sierpniu przekroczono próg 60 000 zł, więc od tego miesiąca składka wynosi 830,58 zł miesięcznie.

Suma: 5 × 830,58 zł = 4 152,90 zł

• Suma wpłat w ciągu roku: 3 488,45 zł + 4 152,90 zł = 7 641,35 zł

Rozliczenie roczne:

Ponieważ łączny przychód (100 000 zł) mieści się w drugiej grupie przychodów, należna składka za każdy miesiąc roku wynosi 830,58 zł.

• Należność roczna: 12 × 9228,64 × 9% zł = 9 966,93 zł
• Kwota dopłaty: 9 966,93 zł − 7 641,35 zł = 2 325,58 zł

Załóżmy, że w listopadzie Twój przychód narastający przekroczył 300 000 zł, a łączny przychód na koniec roku wyniósł 350 000 zł.

Wpłaty w trakcie roku:

• od stycznia do października (10 miesięcy): Przychód narastający mieścił się w przedziale 60 000–300 000 zł, więc składka wynosiła 830,58 zł.

Suma: 10 × 830,58 zł = 8 305,80 zł

• od listopada do grudnia (2 miesiące): W listopadzie przychód przekroczył 300 000 zł, więc składka wzrosła do 1 495,04 zł.

Suma: 2 × 1 495,04 zł = 2 990,08 zł

• Łącznie wpłacono w ciągu roku: 8 305,80 zł + 2 990,08 zł = 11295,88 zł

Rozliczenie roczne:
Ponieważ ostateczny przychód (350 000 zł) przekracza 300 000 zł, należna składka za każdy miesiąc roku wynosi 1 495,04 zł.

• Należność roczna: 12 × 1 6611,55 × 9% = 1 7940,47 zł
• Kwota dopłaty: 17 940,47 zł − 11 295,88 zł = 6 644,59 zł

Jak widać na powyższych przykładach, metoda obliczenia składki zdrowotnej na podstawie aktualnych przychodów wymaga zabezpieczenia funduszy na dopłatę w rozliczeniu rocznym. Im później w ciągu roku przekroczysz próg, tym wyższa będzie jednorazowa dopłata w maju kolejnego roku.

W metodzie uproszczonej wysokość miesięcznej składki przez cały rok jest stała i zależy od przychodu osiągniętego w roku poprzednim.

Załóżmy, że Twój przychód za cały poprzedni rok wyniósł 250 000 zł, a w trakcie kolejnego roku realne przychody wzrosły do 320 000 zł.

• Wpłaty w trakcie roku: Ponieważ przychód z roku ubiegłego (250 000 zł) mieścił się w przedziale 60 000–300 000 zł, przez cały rok wpłacasz co miesiąc stałą kwotę: 830,58 zł
• Suma wpłat w ciągu roku: 12 × 830,58 zł = 9 966,96 zł
• Rozliczenie roczne: Po zakończeniu roku ZUS sprawdza realny przychód osiągnięty w danym roku. W przykładzie wyniósł on 320 000 zł, co oznacza, że ostatecznie obowiązuje podstawa wymiaru dla przychodów przekraczających 300 000 zł, a zatem składka miesięczna 1 495,04 zł.
• Należność roczna: 12 × 1 6611,55 × 9% = 1 7940,47
• Kwota dopłaty: 17 940,47 zł − 9 966,96 zł = 7 973,51 zł

Co jeśli Twój przychód będzie mniejszy? Jeśli przychody będą mieścić się w grupie, dla której obowiązuje niższa podstawa wymiaru, a zatem niższa wysokość składki, w rozliczeniu rocznym ZUS zwróci Ci nadpłatę (różnicę między wpłaconą kwotą a sumą należną). Jeśli powstanie nadpłata, możesz ubiegać się o jej zwrot na konto lub zaliczyć ją na poczet przyszłych składek. W tym celu musisz złożyć roczne rozliczenie zdrowotne (w deklaracji za kwiecień – do 20 maja) oraz wysłać wniosek RZS-R przez PUE ZUS (do 1 czerwca). W przypadku braku wniosku o wypłatę ZUS automatycznie rozliczy nadpłatę na poczet Twoich przyszłych zobowiązań.

Termin płatności składki zdrowotnej na ryczałcie

Niezależnie od wybranej metody, termin płatności składek do ZUS (wraz ze składkami społecznymi i przesłaniem deklaracji ZUS DRA) upływa do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Ważne terminy w 2026 roku:

• Do 20. każdego miesiąca – płatność składki miesięcznej.
• Do 20 maja 2026 r. – ostateczny termin na roczne rozliczenie składki zdrowotnej za rok ubiegły (2025) i uregulowanie ewentualnej dopłaty.
• Wybór metody uproszczonej – dokonujesz go poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola w deklaracji ZUS DRA składanej za styczeń 2026 r. (termin do 20 lutego).

Konsekwencje błędów i opóźnień w płatności składki zdrowotnej

Nieterminowe opłacenie składki zdrowotnej lub błąd w jej wyliczeniu (np. nieprawidłowe przypisanie do grupy przychodów) skutkuje powstaniem zaległości wobec ZUS, co wiąże się z koniecznością zapłaty odsetek za zwłokę. 

Brak uregulowania składek w terminie może również uniemożliwić uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu, co jest kluczowe m.in. przy ubieganiu się o kredyty, leasingi czy dotacje. W przypadku rażących zaniedbań i braku korekty po przekroczeniu progu narażasz się na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS.