Ryczałt 8,5% – kiedy można go stosować?

Ryczałt 8,5% można stosować w przypadku przychodów m.in. z działalności usługowej, najmu prywatnego (do limitu 100 000 zł rocznie), usług edukacyjnych, działalności kulturalnej, a także gastronomicznej (przy sprzedaży alkoholu powyżej 1,5% i poniżej 4,5%). Jest to również stawka właściwa dla wielu usług serwisowych, prowizji uzyskanej na podstawie umowy komisu oraz usług związanych ze zwalczaniem pożarów. Szczegóły stosowania tej stawki wyjaśniamy poniżej.

Ryczałt 8,5% – prosta i atrakcyjna forma opodatkowania

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych znacząco różni się od dwóch pozostałych metod opodatkowania (skali podatkowej i podatku liniowego). Przede wszystkim opodatkowaniu podlegają przychody, a nie dochody. Oznacza to, że nie możesz pomniejszyć podatek o koszty uzyskania przychodu KUP (np. paliwo, leasing, sprzęt biurowy).

Jeżeli wybierzesz ryczałt, stawka podatku będzie zależeć od rodzaju przychodu ze świadczenia usług lub sprzedaży towarów. To kod PKWiU (Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług) przypisany do Twojej czynności decyduje o tym, jaki procent przychodu zapłacisz. Ustawodawca przewidział zróżnicowane stawki: od 17% (wolne zawody), przez 15%, 14%, 12% (IT), aż do najniższych 2%. 

Stawka 8,5% plasuje się pośrodku i obejmuje bardzo szerokie grono podatników, zwłaszcza z sektora usługowego.

Więcej informacji o ryczałcie przeczytasz w tym artykule: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/podatki/ryczalt-co-to-takiego. 

Jak obliczyć podatek ryczałtowy? 

Podatek ryczałtowy oblicza się, mnożąc stawkę ryczałtu (w tym przypadku 8,5%) przez podstawę opodatkowania.

Podstawą jest przychód pomniejszony o:

• opłacone składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS),
• 50% zapłaconej składki zdrowotnej.

Przy jakich przychodach można stosować ryczałt 8,5%?

Zgodnie z art. 12 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, stawka 8,5% ma szerokie zastosowanie. Warto jednak pamiętać o kluczowym rozróżnieniu:

Opodatkowanie najmu prywatnego a limit 100 tys. zł

W przypadku przychodów z tzw. najmu prywatnego (niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą), ryczałt jest obecnie jedyną dopuszczalną formą opodatkowania. Tutaj kluczowy jest roczny limit przychodów:

• do kwoty 100 000 zł rocznie płacisz stawkę 8,5%;
• od nadwyżki ponad 100 000 zł płacisz stawkę 12,5%.

Ten sam mechanizm dotyczy przychodów związanych z zakwaterowaniem (PKWiU dział 55) czy usługami pomocy społecznej z zakwaterowaniem (dział 87 PKWiU).

Działalność usługowa – stawka 8,5% bez limitu

Spora grupa usług jest opodatkowana stawką 8,5% niezależnie od wysokości przychodu (oczywiście do ogólnego limitu 2 mln euro, który pozwala w ogóle korzystać z ryczałtu). Dotyczy to m.in.:

• przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu 1,5%-4,5% (z zastrzeżeniem, że wielu usługom przypisano specyficzne, wyższe stawki, np. 15% lub 12%);
• usług w zakresie edukacji (dział 85 PKWiU), np. korepetycje, szkolenia;
• działalności bibliotek, archiwów, muzeów i innych usług w zakresie kultury (dział 91 PKWiU);
• usług związanych ze zwalczaniem i zapobieganiem pożarom (PKWiU 84.25.11.0);
• prowizji komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu.

Upraszczając, można stwierdzić, że co do zasady, stawka 8,5% jest właściwa dla przychodów z działalności usługowej, które nie zostały wprost przypisane do innych stawek (jak 17%, 15%, 14% czy 12%) w ustawie.

Stawka ryczałtu a rodzaj działalności

Wybór stawki ryczałtu jest ściśle powiązany z kodem PKWiU wykonywanej czynności. Może się zdarzyć, że w ramach jednej firmy będziesz świadczyć usługi opodatkowane różnymi stawkami.

Świadczenie usług mieszanych – jak to rozliczyć?

Jeśli w ramach jednej działalności wykonujesz czynności opodatkowane różnymi stawkami (np. usługi budowlane – 5,5% oraz usługi edukacyjne – 8,5%), masz obowiązek prowadzić ewidencję przychodów w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności osobno.

Kiedy ryczałt 8,5% może być problematyczny?

Najwięcej kontrowersji budzi stosowanie stawki 8,5% w branży IT. Choć jest to kusząca alternatywa dla stawki 12% (przewidzianej dla większości usług związanych z oprogramowaniem), nie zawsze jest odpowiednia.

Dla branży IT (usługi związane z oprogramowaniem, doradztwem w zakresie sprzętu, zarządzaniem siecią) ustawodawca przewidział stawkę 12%. Jednak wielu specjalistów IT (np. testerzy manualni, analitycy biznesowi, wsparcie techniczne) próbuje stosować stawkę 8,5%, argumentując, że ich praca nie jest „związana z oprogramowaniem” w rozumieniu przepisów o stawce 12%. Granica między usługami objętymi stawką 12% a 8,5% jest bardzo trudna do wyznaczenia. Podczas kontroli urzędnik może uznać, że Twoje usługi testera lub analityka są nierozerwalnie związane z procesem tworzenia oprogramowania i nakazać dopłatę podatku (różnica między 8,5% a 12%) wraz z odsetkami za kilka lat wstecz.

Kiedy warto wystąpić o interpretację indywidualną?

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoje usługi kwalifikują się do stawki 8,5%, najlepszym rozwiązaniem jest wystąpienie o interpretację indywidualną. To oficjalne pismo wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Jeśli we wniosku opiszesz stan faktyczny zgodnie z prawdą, a organ przyzna Ci rację, zyskujesz ochronę prawną (nawet jeśli przepisy się zmienią lub urzędnik podczas kontroli będzie miał inne zdanie). To dobre rozwiązanie szczególnie dla osób z branży IT, marketingu oraz świadczących usługi konsultingowe, gdzie klasyfikacja PKWiU bywa niejednoznaczna.

O tym, jakie progi podatkowe obowiązują w Polsce, przeczytasz tutaj: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/podatki/progi-podatkowe-w-2025-roku.

Jak złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu?

Wybór ryczałtu jako formy opodatkowania jest możliwy do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w nowym roku podatkowym (zazwyczaj do 20 lutego). Jeśli pierwszy przychód był w grudniu – termin mija z końcem roku. Jak zgłosić wybór tej formy? Oto instrukcja krok po kroku:

1. Zaloguj się do portalu biznes.gov.pl za pomocą Profilu Zaufanego lub e-dowodu.
2. Wybierz opcję „Zmień dane w CEIDG”.
3. Przejdź do sekcji dotyczącej formy opodatkowania.
4. Zaznacz „Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych”.
5. Podpisz wniosek i wyślij go elektronicznie.

Jeśli zaktualizujesz wpis w CEIDG, nie musisz wysyłać osobnych pism do naczelnika urzędu. Zmiana zostanie automatycznie przesłana do Twojego urzędu skarbowego. Pamiętaj, że oświadczenie dotyczy wyboru formy opodatkowania, a nie konkretnej stawki (np. 8,5%). Stawkę dobierasz samodzielnie, przypisując ją do konkretnych przychodów w ewidencji.