AI Act od 2 sierpnia 2026 – jakie obowiązki mają firmy

Od 2 sierpnia 2026 r. interaktywny system AI rozmawiający z klientem ma jasno informować, że jest maszyną, a realistyczne treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję wymagają widocznego ujawnienia. W tym celu treści powinny być oznaczane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. To najszerszy pakiet obowiązków AI Act, jaki dotąd objął zwykłe firmy – nie tylko te budujące własne modele. Równolegle unijny pakiet upraszczający przesunął najcięższą część regulacji, czyli reżim systemów wysokiego ryzyka, na 2 grudnia 2027 r.

AI Act, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689, wchodzi w życie etapami od sierpnia 2024 r. 2 sierpnia 2026 r. to ogólna data rozpoczęcia  stosowania jego kluczowych obowiązków w zakresie przejrzystości.

Dziewięć dni później, 11 sierpnia 2026 r. weszła w życie, zasadnicza część polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która buduje wokół unijnych przepisów krajową obudowę: wskazuje organ nadzoru (Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji), a także określa tryb kontroli i zasady nakładania kar, które w pełnym zakresie egzekucyjnym zaczną działać pod koniec października 2026 r.

Co obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r.?

• Informacja, że po drugiej stronie jest maszyna – osoba korzystająca z chatbota, voicebota, wirtualnej asystentki czy automatycznej obsługi ma zostać o tym poinformowana najpóźniej przy pierwszej interakcji, w sposób jasny, zrozumiały i dostępny (w tym dla osób ze szczególnymi potrzebami). Wyjątek dotyczy sytuacji, w których sztuczny charakter interakcji jest oczywisty.
• Oznaczanie deepfake’ów – realistyczne obrazy oraz treści audio i wideo, które mogą zostać uznane za autentyczne, wymagają widocznego ujawnienia, że powstały lub zostały zmodyfikowane przy użyciu AI. Przy materiałach o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze ujawnienie ma nie utrudniać odbioru utworu.
• Teksty o sprawach interesu publicznego – jeżeli publikujesz je w celu informowania społeczeństwa, a powstały z udziałem AI, trzeba to ujawnić. Obowiązek nie ma zastosowania, gdy treść przeszła rzeczywisty przegląd człowieka lub kontrolę redakcyjną, a odpowiedzialność redakcyjną ponosi konkretna osoba lub firma.
• Rozpoznawanie emocji i kategoryzacja biometryczna – osoby objęte działaniem takich systemów należy o tym poinformować najpóźniej przy pierwszym kontakcie lub uruchomieniu systemu. Równolegle stosujesz przepisy o ochronie danych osobowych (RODO) – AI Act ich nie zastępuje.
• Znakowanie maszynowe po stronie dostawców – dostawcy systemów generatywnych mają zapewnić, by wyniki dało się rozpoznać jako wygenerowane przez AI wraz z możliwością wykrycia ich sztucznego pochodzenia, w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. przewidziano okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. Materiały udostępnione wcześniej nie wymagają oznaczania wstecznie.

Co zostało przesunięte?

Pakiet upraszczający, znany jako AI Omnibus – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744, które weszło w życie 27 lipca 2026 r. – zmodyfikowało harmonogram dla systemów wysokiego ryzyka. Obowiązki dotyczące samodzielnych systemów z załącznika III (między innymi rekrutacja, ocena pracowników, edukacja, dostęp do podstawowych usług, ocena zdolności kredytowej) będą stosowane od 2 grudnia 2027 r. Dla systemów wbudowanych w produkty objęte unijnymi przepisami o bezpieczeństwie termin przesunięto na 2 sierpnia 2028 r.

Przesunięcie nie objęło jednak dwóch obszarów o najszerszym zasięgu: zakazanych praktyk AI i obowiązku zapewnienia kompetencji AI w zespole, które obowiązują od 2 lutego 2025 r., ani wchodzących w życie 2 sierpnia 2026 r. obowiązków przejrzystości (art. 50 AI Act). Dla typowej małej lub średniej firmy to właśnie one mają realne znaczenie.

Kto to sprawdzi i ile kosztuje błąd

• Polska ustawa – ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 r. (Dz.U.  poz. 1003). Zasadnicza część przepisów wchodzi w życie 11 sierpnia 2026 r.
• Nowy organ nadzoru – Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. Według Ministerstwa Cyfryzacji ma to nastąpić w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, a cała Komisja wraz z powołaniem jej pełnego składu ma rozpocząć pracę w ciągu trzech miesięcy.
• Kontrole, postępowania i kary –  przepisy te zaczynają obowiązywać później, tj. 28 października 2026 r. – dotyczy to regulacji o postępowaniach, administracyjnych karach pieniężnych i sądowej kontroli decyzji. Od decyzji Komisji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie, czyli Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
• Wysokość kar – naruszenie obowiązków przejrzystości zagrożone jest karą do 15 mln euro albo do 3% całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. Dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich firm, w tym startupów, stosuje się niższą z tych wartości; przepisy unijne (w ramach tzw. AI Omnibus) objęły tą zasadą również małe spółki o średniej kapitalizacji.

Co to oznacza w praktyce?

Nie musisz tworzyć własnego modelu, żeby podlegać tym przepisom – wystarczy, że korzystasz z cudzego narzędzia we własnej komunikacji. Rozporządzenie rozdziela role dostawcy i podmiotu stosującego, a jedna firma może pełnić obie te funkcje naraz. Sama licencja na narzędzie ani jego regulamin nie przesądzają ostatecznie, w której roli faktycznie jesteś.

Trzy pytania, od których warto zacząć: czy Twoi klienci rozmawiają z botem i czy zostali o tym poinformowani, czy publikujesz materiały wygenerowane przez AI, które mogą uchodzić za autentyczne, oraz czy zespół wie, gdzie i jak w firmie używa się sztucznej inteligencji. Warto też pamiętać, że brak przejrzystości bywa oceniany równolegle na innych podstawach – od nieuczciwych praktyk rynkowych po ochronę wizerunku i danych osobowych.

Dodatkowy czas dany systemom wysokiego ryzyka najlepiej potraktować jako okno czasowe na uporządkowanie procesów, a nie powód do odłożenia tematu. Rekrutacja i ocena pracowników trafiły do Załącznika III – jeżeli wspierasz je algorytmami, przygotowania i tak zajmą wiele miesiący.

Podstawa prawna i źródła

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany niektórych rozporządzeń i dyrektyw (AI Act), w szczególności art. 3 pkt 60, art. 4, art. 5, art. 50, art. 99 i art. 113.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744 (AI Omnibus), obowiązujące od 27 lipca 2026 r. – zmiana harmonogramu stosowania AI Act oraz art. 99 ust. 6.
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. z 2026 r. poz. 1003, ogłoszona 27 lipca 2026 r., wchodząca w życie co do zasady 11 sierpnia 2026 r.).Ministerstwo Cyfryzacji: „AI Act – co się zmieniło 2 sierpnia 2026 roku?” (3.08.2026) oraz „Ustawa o systemach AI – bezpieczny rozwój sztucznej inteligencji w Polsce” – gov.pl/web/cyfryzacja.
Tekst ustawy: dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1003; teksty rozporządzeń UE: eur-lex.europa.eu.
Materiał ma charakter informacyjny. Kwalifikację konkretnego narzędzia AI i zakres obowiązków w Twojej firmie warto potwierdzić z prawnikiem lub prawniczką specjalizującą się w nowych technologiach.