Praca platformowa: projekt ustawy po konsultacjach. Domniemanie etatu dla kurierów i zakaz blokowania konta przez algorytm

Osoba dowożąca jedzenie lub wożąca pasażerów przez aplikację nie będzie musiała udowadniać przed sądem lub organem kontrolnym, że jest pracownikiem – wystarczy, że jej sytuacja spełnia kryteria wskazujące na nawiązanie stosunku pracy. W takiej sytuacji ciężar dowodu, by obalić to domniemanie przejdzie na platformę. Decyzji o zablokowaniu konta nie podejmie jednak samodzielnie algorytm. Takie rozwiązania przewiduje projekt ustawy o pracy platformowej, którego konsultacje publiczne zakończyły się 25 sierpnia. Polska ma czas na wdrożenie unijnej dyrektywy do 2 grudnia 2026 r., więc kalendarz prac legislacyjnych jest napięty.

Projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy (nr UC160) przygotowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Rząd wpisał go do wykazu prac legislacyjnych 4 sierpnia, a 6 sierpnia pełny tekst trafił na strony Rządowego Centrum Legislacji i do konsultacji publicznych.

Ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z 23 października 2024 r. o poprawie warunków pracy za pośrednictwem platform cyfrowych. Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na czwarty kwartał 2026 r., a sama ustawa ma wejść w życie zasadniczo miesiąc po ogłoszeniu.

Domniemanie stosunku pracy: kto i co musi udowodnić?

• Uprawdopodobnienie jako punkt wyjścia – osoba wykonująca pracę za pośrednictwem platformy internetowej będzie musiała jedynie uprawdopodobnić, że spełnia kryteria wskazujące na kierownictwo i kontrolę ze strony tej platformy. Wtedy zastosowanie znajdzie wzruszalne (czyli możliwe do obalenia) domniemanie stosunku pracy. 
• Ciężar dowodu po stronie platformy – to platforma będzie musiała wykazać, że relacja z wykonawcą nie spełnia kryteriów zatrudnienia pracowniczego. Domniemanie będzie miało zastosowanie zarówno przed sądem, jak i w postępowaniu Państwowej Inspekcji Pracy. Projekt przewiduje 14-dniowy termin na złożenie zastrzeżeń i próbę obalenia domniemania w toku kontroli.
• Decyzja inspektora i roszczenia wstecz – jeśli domniemanie nie zostanie obalone, inspektor pracy wyda decyzję ustalającą istnienie stosunku pracy jako punkt wyjścia. Będzie mógł też wnieść powództwo o ustalenie stosunku pracy za wcześniejszy okres w imieniu pracownika.
• Liczy się praktyka, nie nazwa umowy – ocena opiera się na faktycznym przebiegu współpracy. Umowy zlecenia i kontrakty B2B pozostają w pełni legalne, jeżeli odzwierciedlają rzeczywistą samodzielność wykonawcy – projekt nie zamienia automatycznie każdej umowy cywilnoprawnej w etat.

Algorytm pod ludzkim nadzorem

Drugi filar projektu to kontrola zarządzania algorytmicznego. Ostateczna decyzja o zablokowaniu konta, rozwiązaniu umowy czy innym rozstrzygnięciu które istotnie wpływa na sytuację osoby wykonującej pracę będzie musiała należeć do człowieka – automat nie zakończy współpracy samodzielnie. 

Platformy będą też zobowiązane informować zatrudnionych wykonujące pracę i ich przedstawicieli o stosowanych zautomatyzowanych systemach monitorowania i podejmowania decyzji: co one obserwują, jakie dane zbierają i na co wpływają.

Kogo to obejmie, a kogo nie?

Regulacja celuje w cyfrowe platformy pracy w rozumieniu dyrektywy: chodzi o usługi świadczone na żądanie odbiorcy, organizowane elektronicznie, w których platforma zarządza pracą wykonywaną przez konkretne osoby.

W praktyce chodzi przede wszystkim o kurierów, kierowców i dostawców, ale także o tłumaczy, grafików czy innych freelancerów pozyskujących i rozliczających zlecenia przez aplikacje. Sama obecność aplikacji w firmie nie czyni z niej platformy – narzędzie cyfrowe wspierające zwykłą działalność (np. system zamówień sieci gastronomicznej) to co innego niż model, w którym aplikacja organizuje pracę i zarządza wykonawcami.

W konsultacjach organizacje pracodawców zgłaszały zastrzeżenia wskazując, na nieostrą definicję platformy, zbyt łatwe uruchamianie domniemania istnienia stosunku pracy i krótki termin na jego wzruszenie. Krytycy zwracają też uwagę, że domniemanie ma objąć umowy trwające w dniu wejścia w życie przepisów, w odniesieniu do okresów liczonych od 2 grudnia 2026 r. Ostateczny kształt przepisów poznamy więc dopiero po zakończeniu pracach rządu i parlamentu.

Co to oznacza w praktyce?

Jeśli Twoja firma współpracuje z wykonawcami przez aplikację – własną albo cudzą  – czwarty kwartał 2026 r. warto poświęcić na audyt modelu współpracy. Kluczowe jest ustalenie kto faktycznie wyznacza zadania, kontroluje czas i sposób pracy, ocenia wykonawców i decyduje o dostępie do zleceń. 

Tam, gdzie kierownictwo i kontrola leżą po stronie platformy, ryzyko przekwalifikowania umów po 2 grudnia 2026 r. istotnie rośnie. Firmy działające jako pośrednicy flotowi powinny dodatkowo przeanalizować projektowaną odpowiedzialność solidarną. A jeśli samodzielnie wykonujesz pracę przez aplikację, nowe przepisy dadzą Ci mocniejszą pozycję – od jawności algorytmów po realną ścieżkę ustalenia stosunku pracy.

Podstawa prawna i źródła

Projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy (nr UC160) – Rządowe Centrum Legislacji: legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12413254 (opublikowany 6.08.2026, konsultacje publiczne do 25.08.2026); wykaz prac legislacyjnych RM: gov.pl/web/premier.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform – eur-lex.europa.eu; termin implementacji: 2 grudnia 2026 r.
Komunikaty Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – gov.pl/web/rodzina.
Stanowiska partnerów społecznych w konsultacjach: ZPP (zpp.net.pl), Konfederacja Lewiatan; omówienia: prawo.pl.
Materiał ma charakter informacyjny i opisuje projekt na etapie prac rządowych – treść przepisów może się zmienić. Ocenę konkretnego modelu współpracy warto skonsultować z prawnikiem lub prawniczką specjalizującą się w prawie pracy.