Jak długo trwa Mały ZUS Plus i co warto wiedzieć?

Mały ZUS Plus trwa maksymalnie 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Z tej ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy i przedsiębiorczynie, których roczny przychód w ubiegłym roku nie przekroczył 120 000 zł, a działalność była prowadzona przez co najmniej 60 dni. Obniżone składki społeczne wyliczane są indywidualnie na podstawie dochodu, a standardowy termin zgłoszenia upływa 31 stycznia.

Mały ZUS Plus – dla kogo jest przeznaczony i jakie daje korzyści?

Mały ZUS Plus to ulga pozwalająca uiszczać obniżone składki na ubezpieczenia społeczne. Kto może płacić Mały ZUS Plus? To rozwiązanie jest skierowane do osób prowadzących działalność gospodarczą, których roczne przychody w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczyły 120 000 zł. Dzięki Małemu ZUS-owi Plus możesz płacić niższą składkę ZUS opartą na osiągniętym dochodzie z zeszłego roku. 

Z Małego ZUS-u Plus możesz skorzystać, gdy:

• Twoje przychody z działalności gospodarczej uzyskane w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczyły 120 000 zł (jeśli działalność była prowadzona przez część roku, limit należy przeliczyć proporcjonalnie);
• w poprzednim roku kalendarzowym działalność gospodarcza była przez Ciebie prowadzona nie krócej niż przez 60 dni;
• maksymalny 36-miesięczny okres korzystania z Małego ZUS-u Plus w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności nie został jeszcze przez Ciebie wykorzystany.
• Mały ZUS Plus możesz opłacać także wtedy, jeśli upłynął okres korzystania z Ulgi na start oraz z Preferencyjnych składek ZUS.

Z Małego ZUS-u Plus nie możesz skorzystać:
 

• w pierwszym roku prowadzenia firmy;
• jeżeli spełniasz warunki do skorzystania z Preferencyjnych składek ZUS;
• jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym dokonywano rozliczenia według karty podatkowej i jednocześnie korzystano ze zwolnienia z podatku VAT;
• jeżeli podlegasz ubezpieczeniom społecznym z tytułu innej pozarolniczej działalności gospodarczej (np. jako wspólnik spółki jawnej);
• jeżeli w ramach prowadzonej działalności wykonujesz te same zadania, które jako pracownik były przez Ciebie wykonywane w bieżącym lub ubiegłym roku kalendarzowym dla byłego bądź obecnego pracodawcy;
• jeżeli w poprzednim roku była przez Ciebie prowadzona publiczna lub niepubliczna szkoła, forma wychowania przedszkolnego lub placówka bądź ich zespół.

Czym różni się Mały ZUS Plus od Preferencyjnych składek ZUS i Ulgi na start?

Wszystkie preferencje: Mały ZUS Plus, Preferencyjne składki ZUS oraz Ulga na start służą obniżeniu obciążeń wobec ZUS, są przeznaczone dla początkujących przedsiębiorców i dobrowolne. Funkcjonują jednak na różnych etapach prowadzenia działalności, a zasady wyliczania składek są inne.

Z ulg tych korzysta się zazwyczaj chronologicznie: najpierw 6 miesięcy Ulgi na start, potem 24 miesiące Preferencyjnych składek ZUS, a na końcu – o ile spełnione są warunki – maksymalnie 36 miesięcy Małego ZUS-u Plus. Nie jest to jednak narzucona kolejność – korzystanie z każdej z tych ulg jest dobrowolne. 

Przedsiębiorcy mają prawo wyboru, czy chcą skorzystać ze wszystkich dostępnych rozwiązań, czy tylko z wybranych. Można na przykład zrezygnować z Ulgi na start, aby od pierwszego dnia działalności opłacać składki emerytalne i rentowe w ramach Preferencyjnych składek ZUS. Należy jednak pamiętać, że każda z ulg ma określone ramy czasowe i warunki, zatem rezygnacja z ulgi dostępnej w pierwszej kolejności nie daje możliwości skorzystania z niej w późniejszym terminie. Jeśli więc zdecydujesz, że nie chcesz korzystać z Ulgi na start i po rozpoczęciu działalności będziesz płacić składki w ramach Preferencyjnych składek ZUS, utracisz prawo do Ulgi na start.

• Ulga na start: To pierwsza ulga dostępna dla nowej firmy. Przez 6 pełnych miesięcy przedsiębiorca jest całkowicie zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe). W tym okresie obowiązkowa jest jedynie składka zdrowotna, której wysokość jest zależna od wybranej formy opodatkowania.
• Preferencyjne składki ZUS: Po zakończeniu Ulgi na start lub od razu po założeniu firmy początkujący przedsiębiorca przez kolejne 24 miesiące może płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawą wymiaru jest 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. to 1441,80 zł). Wysokość składek nie zależy od tego, ile firma zarobiła w poprzednim roku.
• Mały ZUS Plus: To rozwiązanie dla osób, które wykorzystały już powyższe ulgi lub prowadzą działalność co najmniej rok, a ich przychody w roku nie przekroczyły 120 000 zł. W przeciwieństwie do Ulgi na start i Preferencyjnych składek ZUS z Małego ZUS-u Plus nie można skorzystać bezpośrednio po założeniu firmy. Jest to rozwiązanie przeznaczone dla osób, które mają już za sobą co najmniej jeden rok kalendarzowy prowadzenia działalności (w którym firma była aktywna przez minimum 60 dni). W ramach ulgi Mały ZUS Plus podstawa wymiaru składek jest ustalana indywidualnie na podstawie dochodu z poprzedniego roku. Ulga trwa 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy (mechanizm ten szczegółowo wyjaśniamy w dalszej części artykułu).

Jak zgłosić się do Małego ZUS-u Plus? Instrukcja krok po kroku

Jeśli spełniasz warunki do skorzystania z ulgi Mały ZUS Plus, musisz dokonać odpowiedniego przerejestrowania. Jeśli prawo przysługuje Ci od początku roku, musisz dokonać rejestracji do końca stycznia. Jeśli wniosek nie zostanie złożony w tym terminie, skorzystanie z ulgi będzie możliwe dopiero w kolejnym roku.

Przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku korzystali z Małego ZUS-u Plus i nie utracili prawa do tej ulgi, nie muszą się przerejestrowywać, ale muszą złożyć DRA II/RCA II.

Procedura rejestracji online przez eZUS

1. Zaloguj się do portalu eZUS.
2. Przejdź do zakładki „Płatnik”, a następnie wybierz moduł „ePłatnik” (widoczny w menu nawigacyjnym). Jeśli sekcja ta nie jest aktywna, wejdź w „Panel Płatnika” i kliknij „Aktywuj ePłatnika”.
3. Wybierz z menu kategorię „Kreatory”, a następnie kliknij przycisk „Obsługa ubezpieczonej osoby”.
4. W pierwszej kolejności dokonaj wyrejestrowania z dotychczasowych ubezpieczeń (druk ZUS ZWUA). Wskaż kod tytułu, z którego następuje wyrejestrowanie (np. 05 10, 05 12 dla pełnego ZUS lub 05 70, 05 72 dla Preferencyjnych składek ZUS) oraz przyczynę wyrejestrowania (kod 600 – inna przyczyna wyrejestrowania). Jako datę wyrejestrowania wpisz dzień, od którego nie będą Cię już obowiązywać dotychczasowe składki.
5. Następnie dokonaj zgłoszenia do nowego ubezpieczenia w ramach Małego ZUS-u Plus (druk ZUS ZUA lub ZZA, jeśli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu). Wskaż kod tytułu ubezpieczenia 05 90 (lub 05 92, jeśli posiadasz rentę z tytułu niezdolności do pracy).
6. Pamiętaj, aby wypełnić dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA cz. II lub ZUS RCA cz. II za styczeń (lub pierwszy miesiąc korzystania z ulgi). Należy w nich uzupełnić informacje o przychodzie, dochodzie, formie opodatkowania i podstawie wymiaru składek za poprzedni rok.

Konsekwencje przekroczenia limitu przychodu lub błędnego zgłoszenia

Prawo do korzystania z Małego ZUS-u Plus utracisz, jeśli Twój przychód przekroczy limit 120 000 zł lub jeśli wykorzystasz pełne 36 miesięcy ulgi. W przypadku przekroczenia limitu lub błędnego zgłoszenia musisz niezwłocznie wyrejestrować się z ubezpieczeń (ZUS ZWUA z kodem 05 90/05 92 i przyczyną 600) oraz zarejestrować się do pełnego ZUS-u (kod 05 10 lub 05 12).
ZUS może zażądać przedłożenia dokumentów do weryfikacji wskazanych danych. Wówczas w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania musisz przekazać dokumenty potwierdzające osiągnięty przychód i dochód. Pamiętaj, że błędne zgłoszenie może skutkować koniecznością dopłaty różnicy w składkach wraz z odsetkami.

Jakie składki przy Małym ZUS-e Plus należy opłacać?

W ramach Małego ZUS-u Plus opłacasz składki na ubezpieczenia społeczne, które są wyliczone na podstawie dochodu z poprzedniego roku kalendarzowego. Ulga ta nie obejmuje składki zdrowotnej – tę opłacasz w pełnej wysokości zgodnie z wybraną formą opodatkowania.

Jak obliczyć Mały ZUS Plus?

W zależności od formy opodatkowania sposób obliczania podstawy jest nieco inny. Jeśli Twoje rozliczenie następowało na podstawie ryczałtu lub karty podatkowej (przy braku zwolnienia z VAT), najpierw musisz ustalić roczny dochód: pomnóż zaewidencjonowany przychód przez współczynnik 0,5 i zaokrąglij do pełnych groszy.

Następnie postępuj według poniższej instrukcji:

1. Podziel roczny dochód uzyskany w ramach działalności w poprzednim roku przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia firmy (przy braku przerw będzie to 365 lub 366 dni).
2. Pomnóż uzyskany wynik przez 30.
3. Zaokrąglij wynik do pełnych groszy (w górę, jeżeli końcówka kwoty jest równa lub wyższa niż 50 groszy lub w dół, jeżeli jest niższa).
4. Uzyskany przeciętny miesięczny dochód pomnóż teraz przez współczynnik 0,5.
5. Otrzymany wynik znów właściwie zaokrąglij do pełnych groszy.

Zgodnie z art. 18c ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstawa wymiaru nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. to 1441,80 zł) oraz nie może być wyższa niż 60% kwoty prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (w 2026 r. to 5652,00 zł).

Przykłady wyliczania składek przy różnych dochodach

Od stycznia 2026 roku:

• 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia to dokładnie 1441,80 zł,
• 60% kwoty prognozowanego wynagrodzenia to 5652,00 zł.

Podstawa wymiaru składek obliczanych w ramach ulgi Mały ZUS Plus w 2026 r. nie może więc być niższa niż 1441,80 zł i wyższa niż 5652,00 zł.

Pamiętaj, że Mały ZUS Plus nie obejmuje składki zdrowotnej – dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne.

Scenariusz 1: Wyliczona podstawa jest niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia

Jeśli wyliczona na podstawie Twojego dochodu podstawa jest niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 r.: 1441,80 zł, podstawą do obliczenia wysokości składek jest właśnie ta minimalna kwota. Wartości prezentują się więc następująco:

• Podstawa wymiaru składek: 1441,80 zł
• Ubezpieczenie emerytalne (19,52%): 281,44 zł 
• Ubezpieczenie rentowe (8%): 115,34 zł 
• Ubezpieczenie wypadkowe (1,67%): 24,08 zł
• Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe (2,45%): 35,32 zł
• W sumie: 456,18 zł (z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) lub 420,86 zł (bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego).

W tym scenariuszu nie opłacasz składki na Fundusz Pracy, ponieważ Twoja podstawa wymiaru jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (w 2026 r.: 4806 zł).

Scenariusz 2: Wyliczona podstawa jest wyższa niż 60% kwoty prognozowanego wynagrodzenia

Jeśli wyliczona przez Ciebie podstawa jest wyższa niż 60% kwoty prognozowanego wynagrodzenia, czyli w 2026 r.: 5652,00 zł, podstawą do obliczenia wysokości składek jest właśnie ta maksymalna kwota. Wartości prezentują się więc następująco:

• Podstawa wymiaru składek: 5652,00 zł
• Ubezpieczenie emerytalne (19,52%): 1103,27 zł
• Ubezpieczenie rentowe (8%): 452,16 zł
• Ubezpieczenie wypadkowe (1,67%): 94,39 zł
• Dobrowolne chorobowe (2,45%): 138,47 zł
• W sumie: 1788,29 zł (z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) lub 1649,82 zł (bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego)

Ponieważ podstawa przekracza minimalne wynagrodzenie, obowiązkowa jest dodatkowo składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w kwocie 138,47 zł. Pełny koszt składek z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wynosi więc 1926,76 zł lub 1788,29 zł bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Mały ZUS Plus – przez jaki okres obowiązuje?

Obniżone składki na ubezpieczenia społeczne w ramach Małego ZUS-u Plus możesz płacić przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Do tego limitu nie wlicza się okresu korzystania z Preferencyjnych składek ZUS (trwających 24 miesiące) ani Ulgi na start. Oznacza to, że po zakończeniu wcześniejszych etapów masz do dyspozycji pełne 3 lata Małego ZUS-u Plus.

Ulga nie jest przyznawana jednorazowo, ale funkcjonuje w cyklu 60 miesięcy kalendarzowych. Jest to mechanizm, który wymusza okresowe płacenie pełnych składek, aby zapewnić wyższe świadczenia emerytalne w przyszłości. Pełny cykl wygląda następująco:

• Okres korzystania (36 miesięcy): Przez łącznie 3 lata (nie muszą one następować bezpośrednio po sobie, jeśli w międzyczasie działalność była zawieszona) można opłacać niższe składki społeczne wyliczone od dochodu.
• Okres karencji (24 miesiące): Po wykorzystaniu limitu 36 miesięcy następuje obowiązkowa przerwa trwająca 24 miesiące. W tym czasie konieczne jest opłacanie składek w pełnej wysokości (tzw. Duży ZUS).
• Powrót do ulgi: Po upływie 24 miesięcy płacenia pełnych składek zyskujesz prawo do ponownego skorzystania z ulgi, o ile spełniasz warunki. Jeśli po tej przerwie Twoje przychody wciąż mieszczą się w limicie 120 000 zł, możesz ponownie zgłosić się do Małego ZUS-u Plus na kolejne 36 miesięcy.

Co po zakończeniu okresu Małego ZUS Plus?

Po wykorzystaniu 36 miesięcy ulgi następuje tzw. okres karencji, który trwa 24 miesiące. W tym czasie musisz opłacać pełne składki ZUS (tzw. Duży ZUS). Masz wówczas obowiązek wyrejestrować się z ubezpieczeń z kodem 05 90 i zarejestrować z kodem 05 10 lub 05 12. 

Po upływie 2 lat przerwy, o ile nadal będziesz spełniać kryterium przychodu (limit 120 000 zł), możesz ponownie zgłosić się do Małego ZUS-u Plus.

Przejście z ulgi Preferencyjne składki ZUS na Mały ZUS Plus

Nieco inaczej wygląda sytuacja, gdy kończysz okres 24 miesięcy Preferencyjnych składek ZUS-u w trakcie roku. Kiedy zgłosić to w ZUS-ie? Masz na to 7 dni od dnia zakończenia poprzedniej ulgi.

Przykładowo, jeśli okres Preferencyjnych składek ZUS kończy się w czerwcu, to przejście na Mały ZUS Plus będzie możliwe w lipcu. Musisz złożyć ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z kodu 05 70/72) oraz ZUS ZUA (zgłoszenie do kodu 05 90/92) w terminie 7 dni od tego zdarzenia. Dzięki temu zachowasz ciągłość ubezpieczenia i unikniesz konieczności płacenia tzw. Dużego ZUS-u już po 2 latach prowadzenia firmy.