Leasing zwrotny – na czym polega i kiedy się opłaca

Leasing zwrotny polega na sprzedaży własnego składnika majątku firmie leasingowej i jednoczesnym wzięciu go z powrotem w leasing. Dzięki temu firma uzyskuje środki ze sprzedaży, a jednocześnie nadal może korzystać z maszyny, samochodu czy innego przedmiotu potrzebnego w działalności. Przed zawarciem transakcji warto porównać kwotę pozyskanego finansowania z łącznym kosztem leasingu oraz sprawdzić podatkowe skutki sprzedaży.

Na czym polega leasing zwrotny? Mechanizm w praktyce

W tej konstrukcji finansowej występujesz w podwójnej roli – najpierw jako sprzedawca majątku, a następnie jako korzystający. Mechanizm sprowadza się do trzech kroków:

• sprzedaż majątku – sprzedajesz własny składnik majątku, np. maszynę, samochód czy sprzęt IT, firmie leasingowej;
• uzyskanie środków ze sprzedaży – finansujący płaci ustaloną cenę, dzięki czemu kapitał zamrożony dotychczas w majątku wraca do firmy;
• dalsze użytkowanie – zawierasz umowę leasingu i nadal korzystasz z tego samego przedmiotu, ponosząc określone w niej opłaty leasingowe.

W wyniku transakcji  właścicielem przedmiotu zostaje firma leasingowa, a Ty korzystasz z niego na podstawie zawartej umowy leasingu.

Leasing zwrotny a VAT – kiedy są to dwie transakcje?

W typowym leasingu zwrotnym ruchomości, w którym przedsiębiorca rzeczywiście sprzedaje przedmiot finansującemu, a następnie otrzymuje go do używania na podstawie leasingu, na cele VAT występują dwie odrębne czynności:

• sprzedaż przedmiotu finansującemu – stanowi odpłatną dostawę towaru;
• oddanie przedmiotu z powrotem do korzystania – leasing operacyjny jest co do zasady świadczeniem usługi, natomiast leasing traktowany jako dostawa towaru (np. leasing finansowy) wymaga spełnienia warunków dotyczących przeniesienia własności przewidzianych w ustawie o VAT.

Każdą z tych czynności trzeba rozliczyć odrębnie według właściwych dla niej zasad. Nie oznacza to jednak , że  każdej ze stron zawsze przysługuje pełne prawo do odliczenia VAT – zależy ono m.in. od statusu podatnika, związku danego wydatku z działalnością opodatkowaną i ewentualnych ograniczeń dotyczących konkretnego składnika majątku.

Skąd wzięły się wątpliwości? Wyrok TSUE i polska praktyka

Wątpliwości dotyczące leasingu zwrotnego wiążą się przede wszystkim z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 27 marca 2019 r. w sprawie C-201/18 Mydibel¹. Dotyczył on jednak szczególnej konstrukcji dotyczącej do nieruchomości, w której instytucje finansowe nie uzyskały prawa do rozporządzania tymi obiektami  jak właściciel. W tych okolicznościach TSUE dopuścił potraktowanie całej operacji jako jednej transakcji o charakterze finansowym.

W polskich sprawach dotyczących leasingu zwrotnego ruchomości Naczelny Sąd Administracyjny w 2025 r. kilkukrotnie uznał natomiast, że rzeczywista sprzedaż przedmiotu finansującemu, a następnie jego leasing, stanowią dwie odrębne czynności dla celów VAT.

Nie oznacza to jednak, że wyrok w sprawie Mydibel można całkowicie pominąć. Również w interpretacjach wydawanych w 2026 r. Krajowa Informacja Skarbowa wskazuje, że kwalifikacja podatkowa zależy od konkretnych warunków transakcji. Dlatego przed jej rozliczeniem trzeba sprawdzić przede wszystkim, czy rzeczywiście dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel oraz jak skonstruowana jest późniejsza umowa leasingu.

Kiedy leasing zwrotny się opłaca – 4 scenariusze

Leasing zwrotny może być rozwiązaniem wartym rozważenia obok innych źródeł finansowania, gdy wartość uzyskanych środków i możliwość dalszego korzystania z przedmiotu uzasadniają poniesienie kosztów leasingu. Taka sytuacja może wystąpić np. wtedy, gdy:

W każdym z tych przypadków kluczowe znaczenie mają jednak całkowity koszt transakcji, skutki podatkowe sprzedaży oraz warunki konkretnej umowy.

Kiedy leasing zwrotny się NIE opłaca?

Leasing zwrotny może być mniej korzystny finansowo, gdy:

• Łączny koszt finansowania jest zbyt wysoki w stosunku do uzyskanej płynności – oprócz samych rat trzeba uwzględnić również opłatę wstępną, wykup i pozostałe koszty wynikające z umowy.
• Przedmiot ma niską wartość rynkową – wtedy kwota uzyskana ze sprzedaży może być niewielka w stosunku do kosztów przeprowadzenia całej transakcji.
• Sprzedaż wywoła istotne obciążenie podatkowe – zbycie środka trwałego jest odrębną transakcją i może powodować obowiązek rozliczenia podatku dochodowego oraz VAT. Sposób rozliczenia podatku dochodowego zależy m.in. od formy opodatkowania przedsiębiorcy.

Przed zawarciem umowy warto więc porównać kwotę, którą rzeczywiście uzyskasz ze sprzedaży, z łącznymi wydatkami związanymi z późniejszym leasingiem oraz podatkami powstającymi przy transakcji.

Leasing zwrotny w liczbach - dwa przykłady

Poniższe przykłady są uproszczonymi symulacjami, które mają pokazać mechanizm przepływów finansowych. Nie są przykładem konkretnej oferty leasingowej i nie uwzględniają wszystkich możliwych kosztów, podatków ani zmian wartości pieniądza w czasie.

Przykład 1: maszyna produkcyjna

Twoja firma posiada maszynę o wartości rynkowej 300 000 zł netto, kupioną wcześniej z własnych środków. Sprzedajesz ją firmie leasingowej za 300 000 zł netto, a następnie oddajesz w leasing operacyjny na okres 4 lat. Na potrzeby tej symulacji zakładamy, że umowa spełnia podatkowe warunki leasingu operacyjnego.

Co zyskujesz na takim działaniu? Przede wszystkim Twoja firma odzyskuje 300 000 zł środków, które może przeznaczyć np. na nowe  inwestycje, zakup materiałów albo finansowanie bieżącej działalności. Jednocześnie nie tracisz dostępu do maszyny potrzebnej do produkcji.

W uproszczeniu różnica między kwotą uzyskaną ze sprzedaży a sumą późniejszych opłat wynosi więc 33 000 zł netto. Nie jest to jednak pełny koszt ekonomiczny transakcji – kalkulacja nie uwzględnia m.in. podatków, ewentualnych dodatkowych opłat ani wartości pieniądza w czasie.

Jak wygląda rozliczenie VAT? Przy założeniu stawki 23% sprzedaż maszyny należy udokumentować fakturą na 300 000 zł netto + 69 000 zł VAT, czyli 369 000 zł brutto. Po stronie Twojej firmy powstaje VAT należny, który należy wykazać w rozliczeniu VAT. Następnie finansujący dolicza VAT do poszczególnych opłat leasingowych oraz do ceny wykupu. Jeżeli maszyna jest wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT i nie występują inne ograniczenia, możesz co do zasady odliczyć VAT z faktur od leasingodawcy.

Więcej o samym mechanizmie finansowania maszyn znajdziesz w tekście o leasingu maszyn i urządzeń.

Przykład 2: samochód firmowy

Masz samochód osobowy o wartości rynkowej 120 000 zł netto i sprzedajesz go finansującemu w ramach leasingu zwrotnego.

Jakie są korzyści? Podobnie jak w pierwszym przykładzie – odzyskujesz środki pieniężne, czyli 120 000 zł, które możesz ponownie wykorzystać w firmie. Sam pojazd nadal pozostaje do Twojej dyspozycji w ramach leasingu. W zamian ponosisz koszt finansowania oraz zobowiązujesz się do wnoszenia późniejszych opłat wynikających z umowy. W takim uproszczonym przykładzie różnica między kwotą uzyskaną ze sprzedaży samochodu a późniejszymi płatnościami wynosi 18 000 zł netto.

Przy samochodzie osobowym trzeba dodatkowo uwzględnić limit kosztów podatkowych zależy od  rodzaju napędu oraz emisji CO₂ pojazdu. Jeżeli jest to samochód z silnikiem spalinowym o emisji CO₂ wynoszącej co najmniej 50 g/km, od 2026 roku właściwy limit wynosi 100 000 zł.

Limit stosuje się do części opłat odpowiadającej spłacie wartości samochodu. Część związana z finansowaniem (odsetkami) nie podlega temu limitowi i jest rozliczana według zasad ogólnych. Pamiętaj jednak, że przy ustalaniu wartości samochodu dla potrzeb limitu znaczenie może mieć również nieodliczony VAT. Jeżeli przysługuje Ci tylko częściowe odliczenie podatku VAT, proporcji nie należy obliczać od ceny netto.

Jak wygląda rozliczenie VAT? Przy założeniu stawki 23% sprzedaż samochodu oznacza fakturę na 120 000 zł netto + 27 600 zł VAT, czyli 147 600 zł brutto. Po stronie Twojej firmy powstaje VAT należny, który należy wykazać w rozliczeniu VAT.” VAT jest również doliczany przez firmę leasingową do rat oraz wykupu. Jeżeli samochód jest wykorzystywany zarówno służbowo, jak i prywatnie, odliczeniu podlega co do zasady 50% VAT od faktury za ratę leasingową. 

Pełne 100% odliczenie VAT jest możliwe przy wykorzystaniu pojazdu wyłącznie do działalności gospodarczej i spełnieniu ustawowych warunków, w tym dotyczących zasad używania pojazdu, ewidencji przebiegu oraz informacji VAT-26.

Jak księgować leasing zwrotny?

Przy leasingu zwrotnym trzeba odróżnić rozliczenie podatkowe od ujęcia transakcji w księgach rachunkowych. Dla celów podatkowych osobno analizuje się  sprzedaż składnika majątku i późniejszą umowę leasingu. W rachunkowości sposób ujęcia może być bardziej złożony – Krajowy Standard Rachunkowości nr 5 przewiduje szczególne zasady dotyczące sprzedaży i leasingu zwrotnego. Poniżej skupiamy się przede wszystkim na podatkowych skutkach obu etapów.

Sprzedaż środka trwałego

Sprzedaż przedmiotu finansującemu jest odrębną transakcją, dlatego trzeba ją jeszcze rozliczyć przed analizą późniejszych rat leasingowych.

Jeżeli rozliczasz działalność na zasadach ogólnych, w których ustalasz dochód, np. według skali podatkowej albo podatku liniowego, sprzedaż firmowego środka trwałego powoduje powstanie przychodu. Przy ustalaniu dochodu uwzględnia się również odpowiednio podatkową wartość składnika, która nie została wcześniej zamortyzowana. W przypadku niektórych składników, m.in. samochodów osobowych, zastosowanie mogą mieć dodatkowe ograniczenia.

Jeżeli sprzedasz tę maszynę firmie leasingowej za 300 000 zł, uproszczone wyliczenie wygląda następująco:

Kwota 120 000 zł nie jest wysokością podatku. Jest to dochód z tej transakcji, który uwzględniasz przy obliczaniu  podatku dochodowego. Jego ostateczna wysokość zależy m.in. od stosowanej formy opodatkowania i pozostałych wyników działalności.

Przy ryczałcie mechanizm wygląda inaczej, ponieważ przedsiębiorca nie rozlicza kosztów uzyskania przychodów. Odpłatne zbycie ruchomego środka trwałego jest co do zasady objęte stawką 3% ryczałtu od przychodu.

Ujęcie umowy: wariant operacyjny i finansowy

Po dokonaniu transakcji sprzedaży należy osobno rozliczać późniejszą umowę leasingu.

W leasingu operacyjnym dla celów podatku dochodowego odpisów amortyzacyjnych dokonuje finansujący, a korzystający może zaliczać opłaty leasingowe do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli spełnione są warunki ustawowe. W przypadku samochodów trzeba dodatkowo uwzględnić właściwe limity wartości pojazdu.

W leasingu finansowym odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający. Spłata wartości początkowej przedmiotu zawarta w opłatach nie stanowi jego kosztu uzyskania przychodów – wartość przedmiotu jest rozliczana poprzez amortyzację. Część opłat związana z finansowaniem może natomiast stanowić koszt na zasadach ogólnych. Więcej na temat obu wariantów przeczytasz w porównaniu leasingu finansowego i operacyjnego.

Ryzyka i pułapki – na co uważać?

Przy leasingu zwrotnym szczególne znaczenie ma wartość, po której sprzedajesz przedmiot finansującemu. Cena powinna mieć uzasadnienie ekonomiczne i odpowiadać warunkom rynkowym. Jeżeli bez uzasadnionej przyczyny znacząco odbiega od wartości rynkowej, organy podatkowe mogą zakwestionować sposób ustalenia przychodu. W praktyce firmy leasingowe często wymagają wyceny przedmiotu przed zawarciem transakcji.

Warto również zweryfikować zabezpieczenia przewidziane w umowie. Po sprzedaży nie jesteś już właścicielem przedmiotu, lecz korzystasz z niego na warunkach określonych w umowie leasingu.

Kluczowe są także istniejące prawa osób trzecich. Jeżeli składnik majątku jest np. przedmiotem zastawu albo stanowi zabezpieczenie innego zobowiązania, przed sprzedażą może być konieczne uzyskanie odpowiedniej zgody lub wcześniejsze zwolnienie zabezpieczenia.

Leasing zwrotny nieruchomości

Przedmiotem leasingu zwrotnego mogą być także nieruchomości, np. hale, biurowce czy lokale. Taka transakcja wymaga jednak indywidualnej analizy pod kątem skutków podatkowych.

Przy sprzedaży nieruchomości znaczenie ma m.in. to, czy dostawa jest opodatkowana VAT, czy korzysta ze zwolnienia oraz, czy w konkretnym przypadku strony mogą wybrać jej opodatkowanie. Od sposobu rozliczenia VAT zależy  również kwestia ewentualnego opodatkowania PCC. Co do zasady czynność opodatkowana VAT nie podlega PCC, natomiast przy zwolnionej z VAT sprzedaży nieruchomości wyjątek przewidziany w ustawie o PCC może rodzić obowiązek zapłaty tego podatku.

Trzeba również sprawdzić, czy sprzedaż wpływa na wcześniejsze rozliczenie VAT związane z daną nieruchomością. Dla nieruchomości okres korekty podatku naliczonego może wynosić 10 lat.

Dlatego zasad stosowanych przy leasingu zwrotnym samochodu czy maszyny nie należy przenosić wprost na nieruchomości. Przed zawarciem takiej transakcji trzeba przeanalizować konkretny stan prawny, podatkowy i warunki umowy.

1 ^{Trybunał Sprawiedliwości UE, wyrok z 27 marca 2019 r., C-201/18, Mydibel S.A. przeciwko État belge, ECLI:EU:C:2019:254, pkt 36–41., dostęp: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62018CJ0201}